Metformax zamiennik oraz Siofor, Glucophage i Formetic

Zamiennikiem Metformaxu jest każdy preparat z metforminą w tej samej mocy i w tej samej postaci o uwalnianiu. Dla zwykłych tabletek 500, 850 i 1000 mg to między innymi Siofor, Glucophage, Avamina, Formetic, Metcrean, Zenofor i Etform. Metformax SR ma osobną listę, bo tabletka o przedłużonym uwalnianiu nie jest zamiennikiem zwykłej. Diaprel MR to inny lek, gliklazyd, z własnymi odpowiednikami.

Jeśli czytasz to, bo w aptece nie ma Twojego pudełka albo farmaceuta podał Ci inne i nie wiesz, czy to na pewno to samo, najważniejsze są dwie rzeczy na opakowaniu: liczba miligramów i dopisek SR, XR albo MR. Większość pomyłek przy lekach na cukrzycę bierze się właśnie z tego drugiego.

Zamienniki zwykłych tabletek Metformax, Siofor, Glucophage i Formetic

Metformina o natychmiastowym uwalnianiu występuje w Polsce w trzech mocach: 500 mg, 850 mg i 1000 mg. W rejestrze produktów leczniczych figurują w nich między innymi:

• Metformax 500, Metformax 850 i Metformax 1000,
• Siofor 500, Siofor 850 i Siofor 1000,
• Glucophage 500 mg, 850 mg i 1000 mg,
• Avamina, Formetic, Metcrean, Zenofor (każda w 500, 850 i 1000 mg),
• Etform 500, Etform 850 i Etform (1000 mg),
• preparaty pod nazwą substancji: Metformin Bluefish, Metformin Medreg, Metformin hydrochloride Biofarm, STADA i Teva,
• Normoton (tylko 500 mg) i Metformin Vitabalans (500 i 1000 mg).

Przy zgodnej mocy każdy z nich jest odpowiednikiem pozostałych. Siofor 850 zastąpi Metformax 850, Glucophage 1000 zastąpi Siofor 1000. Siofor 500 nie zastąpi natomiast Siofora 850, bo to inna dawka, nawet jeśli nazwa jest ta sama.

Jedna rzecz budzi wątpliwości przy samym Metformaxie. W rejestrze Metformax 500 i Metformax 850 są zapisane jako „tabletki”, a Siofor czy Glucophage jako „tabletki powlekane”. To nie blokuje zamiany. Różne doustne postacie o natychmiastowym uwalnianiu traktuje się w aptece jako tę samą postać, więc farmaceuta może wydać Siofor zamiast Metformaxu i odwrotnie.

Metformax SR to nie jest zamiennik zwykłego Metformaxu

Tu ludzie mylą się najczęściej, bo na pudełku różnica to dwie litery. Metformina o przedłużonym uwalnianiu (oznaczenia SR, XR) to osobna postać leku i osobna lista odpowiedników. W rejestrze figurują w niej: Metformax SR 500, 750 i 1000, Siofor XR, Glucophage XR, Avamina SR, Formetic SR, Etform SR, Zenofor SR, Metcrean XR, Abmetfina XR, Diabufor XR, IRUKA, Meladine SR, RANMET XR, Symformin XR, Valimar, Xuvelex XR oraz kilka preparatów pod nazwą substancji.

Dlaczego to nie jest zamiana? Charakterystyka Metformaxu SR 500 podaje to wprost. Po tabletce o przedłużonym uwalnianiu maksymalne stężenie leku we krwi pojawia się po około 7 godzinach, a po zwykłej tabletce po 2,5 godziny. Inaczej się ją też dawkuje: zwykle raz na dobę, w trakcie kolacji, z maksymalną dawką 2000 mg raz na dobę, podczas gdy zwykłą metforminę dzieli się na dwie lub trzy dawki w ciągu dnia i można dojść do 3000 mg. Ta sama charakterystyka mówi też, że u osób biorących wcześniej ponad 2000 mg zwykłej metforminy nie zaleca się przejścia na Metformax SR 500.

Z tego wynikają dwa praktyczne sprawdziany, które pozwalają wyłapać pomyłkę, zanim wyjdziesz z apteki:

• Moc 750 mg istnieje wyłącznie w postaci o przedłużonym uwalnianiu. Jeśli masz na recepcie 750 mg, zamiennikiem może być tylko inna tabletka SR lub XR.
• Moc 850 mg istnieje wyłącznie w zwykłych tabletkach. Siofor 850 nie ma odpowiednika z dopiskiem SR ani XR.

Jeszcze jedna uwaga, bo ta rada krąży po forach. Postać o przedłużonym uwalnianiu bywa polecana jako „łagodniejsza dla żołądka”. Charakterystyka Metformaxu SR mówi jednak, że działania niepożądane tej postaci mają charakter i nasilenie podobne do zwykłej metforminy. Zmiana postaci może mieć sens, ale to decyzja lekarza, a nie sposób na obejście apteki. Więcej o tolerancji i formach leku piszemy w tekście o skutkach ubocznych metforminy.

Leki złożone z metforminą nie są jej zamiennikami

W rejestrze obok samej metforminy stoi kilkadziesiąt preparatów, które mają ją w składzie razem z drugą substancją. Zwiększają one liczbę wyników w wyszukiwarce aptecznej i łatwo je pomylić z odpowiednikiem. Najczęściej spotykane:

• z sitagliptyną: Janumet, Velmetia, Efficib, Ristfor, Metformax Combi i wiele generyków,
• z wildagliptyną: Eucreas, Icandra, Zomarist,
• z linagliptyną: Jentadueto,
• z dapagliflozyną: Xigduo, Ebymect, Diaflix Combo, Mexdagry,
• z empagliflozyną: Synjardy, a z kanagliflozyną Vokanamet.

Żaden z nich nie zastąpi Metformaxu, Siofora ani Glucophage, bo zawiera dodatkowy lek, o którym lekarz nie zdecydował. Działa to też w drugą stronę. Xigduo zamiennik to pytanie o preparaty z tą samą parą substancji w tej samej parze dawek, czyli 5 mg dapagliflozyny i 850 albo 1000 mg metforminy. W rejestrze taki skład mają Ebymect, Diaflix Combo i Mexdagry. Dwie osobne tabletki, Forxiga i Siofor, to nie jest zamiennik Xigduo, tylko inny sposób leczenia, który zapisuje lekarz. Jak wygląda sytuacja z odpowiednikami samej dapagliflozyny, opisujemy na stronie o flozynach.

Odpowiedniki Diaprelu MR obok metforminy

Diaprel MR często ląduje w tej samej rozmowie, bo to jeden z częściej przepisywanych leków doustnych w cukrzycy typu 2. Nie jest jednak metforminą, tylko gliklazydem, pochodną sulfonylomocznika. Nie zastąpi więc Metformaxu i odwrotnie.

Diaprel MR jest zarejestrowany w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu 30 mg i 60 mg. Odpowiedniki w tej postaci to według rejestru: Clazicon (30 i 60 mg), Gliclada (30 i 60 mg), Gliclazide Medreg (30 i 60 mg), Symazide MR 30 i Symazide MR 60 mg, Diagen, Oziclide MR i Salson (te ostatnie w 60 mg). Pełną tabelę z dzieleniem tabletek i laktozą każdej marki zebraliśmy na stronie Diaprel zamiennik.

Przy gliklazydzie są trzy pułapki, których nie widać na pierwszy rzut oka:

• Diabrezide i Diazidan to zwykłe tabletki 80 mg, nie odpowiedniki Diaprelu MR. Charakterystyka Diaprelu MR podaje, że jedna tabletka zawierająca 80 mg gliklazydu jest porównywalna z 30 mg w postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu, a taka zmiana wymaga monitorowania parametrów krwi. Liczby na pudełku nie da się więc porównać wprost.
• Diaprel MR 60 wolno dzielić na połowy, Diaprel MR 30 połyka się w całości. Tak mówią charakterystyki obu mocy.
• Gliclada 90 mg to tabletka o przedłużonym uwalnianiu w mocy, której Diaprel nie ma. Nie jest zamiennikiem żadnej z jego mocy.

Gliklazyd ma jeszcze jedną cechę, która sprawia, że przerwa w leczeniu i zmiany preparatu wymagają uwagi. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, zwłaszcza przy nieregularnych albo pominiętych posiłkach. To nie jest lek, przy którym warto samemu kombinować z dawką złożoną z tabletek innej mocy.

Czy jest zamiennik metforminy bez recepty

Nie. Metformina we wszystkich markach, mocach i postaciach jest w Polsce lekiem na receptę, tak samo gliklazyd. Suplementy „na cukier” z berberyną czy chromem nie są zamiennikami i nie mają statusu leku. Jeśli recepta się skończyła, zamiennik z półki bez recepty nie istnieje. Dokładnie tłumaczymy to w tekście metformina bez recepty.

Czy apteka może wydać inny lek bez pytania i dlaczego dopłata się zmienia

Farmaceuta ma obowiązek poinformować Cię o tańszym odpowiedniku i może go wydać na Twoje żądanie albo za Twoją zgodą. Adnotacja „nie zamieniać” od 1 listopada 2023 roku nie jest już dla apteki bezwzględnie wiążąca, choć wiele poradników wciąż twierdzi inaczej.

Jeśli za to samo pudełko zapłaciłeś nagle więcej, najczęściej stoi za tym grupa limitowa. NFZ ustala jeden limit dopłaty dla całej grupy leków wzajemnie zastępowalnych. Gdy wchodzi tańszy odpowiednik, limit spada, a dopłata do droższych marek rośnie, choć producent nie zmienił ceny. Rozwiązanie to poprosić o preparat z dolnej części grupy, w tej samej mocy i postaci. Kwot celowo nie podajemy, bo obwieszczenie refundacyjne zmienia się kilka razy w roku.

Kiedy zamiennik nie wystarczy i potrzebna jest nowa recepta

Metforminę bierze się latami, więc najczęstszy powód szukania zamiennika jest prozaiczny: tabletki się kończą, a recepty już nie ma. Inne pudełko tego nie załatwi. Podobnie gdy Twojej mocy nie ma w żadnej aptece albo gdy lekarz ma zmienić postać z SR na zwykłą czy odwrotnie.

Przy leczeniu ustalonym wcześniej przez lekarza receptę na metforminę albo gliklazyd można wystawić podczas teleporady, w kontynuacji terapii. U nas teleporada jest w cenie planu Opieka za 39 zł miesięcznie. Lekarz może odmówić, na przykład gdy wyniki wymagają kontroli albo leczenie trzeba zmienić po badaniu, i wtedy zwracamy 100 procent opłaty na konto w ciągu 24 godzin. Nie wystawiamy L4 ani skierowań na badania. Jeśli od dawna nie miałeś kontroli HbA1c i czynności nerek albo leczenie przestało działać, lepszym adresem jest diabetolog, którego w swoim mieście znajdziesz w katalogu lekarzy i przychodni.

Zanim zapłacisz, sprawdź swój lek w kwalifikatorze: Metformax, Siofor, Glucophage albo Diaprel MR. Całą ścieżkę zamówienia opisuje strona metformina na receptę, a przegląd wszystkich grup leków w cukrzycy znajdziesz na stronie leki na cukrzycę. Listy odpowiedników w innych grupach zebraliśmy przy lekach na nadciśnienie i lekach na depresję.