8 sierpnia 2026
Escitalopram czy sertralina: czym te dwa leki się różnią?
Escitalopram i sertralina to dwa leki z tej samej grupy (SSRI) o porównywalnej skuteczności, więc nie ma odpowiedzi, który jest lepszy dla wszystkich. Różnią się zakresem dawek, profilem działań niepożądanych na początku leczenia i interakcjami z innymi lekami. Wybór należy do lekarza i zależy od rozpoznania, chorób towarzyszących i tego, co u danej osoby już zadziałało.
To pytanie pada bardzo często, zwykle w dwóch momentach: kiedy ktoś dostaje pierwszą receptę i sprawdza w internecie, co właściwie zaczyna brać, albo kiedy leczenie nie przynosi efektu i pojawia się myśl o zmianie. Poniżej to, co da się powiedzieć rzetelnie, bez udawania, że artykuł zastąpi psychiatrę.
Co je łączy
Oba należą do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Oba stosuje się w depresji i w zaburzeniach lękowych, oba przyjmuje się raz na dobę, oba potrzebują czasu: pierwsze zmiany bywają widoczne po jednym do dwóch tygodni, a pełny efekt ocenia się zwykle po czterech do sześciu tygodniach. Oba wymagają stopniowego odstawiania i oba na początku leczenia mogą przejściowo nasilić niepokój, zanim zaczną pomagać.
Ta ostatnia rzecz jest najczęstszym powodem, dla którego ludzie porzucają leczenie w pierwszym tygodniu. Wrażenie „po tabletce jest gorzej” jest w pierwszych dniach dość typowe i zwykle mija. Dlatego lekarze często zaczynają od mniejszej dawki i zwiększają ją po tygodniu.
Czym się różnią w praktyce
| Cecha | Escitalopram | Sertralina |
|---|---|---|
| Typowe moce tabletek | 5, 10, 20 mg | 50, 100 mg |
| Nazwy handlowe w Polsce | Elicea, Depralin, Pramatis, Escitil | Zoloft, Asentra, Setaloft, Sertagen |
| Postać ułatwiająca przyjmowanie | tabletki ODT, rozpadające się w ustach | standardowe tabletki powlekane |
| Interakcje | istotne przy lekach wydłużających odstęp QT | uznawana za wygodną przy chorobach serca |
| Rozpiętość dawek | czterokrotna (5 do 20 mg) | czterokrotna (50 do 200 mg) |
Tabela pokazuje różnice techniczne, a nie hierarchię. Warto zwrócić uwagę na jedną rzecz, która myli pacjentów: liczba miligramów nie mówi nic o sile leku. Escitalopram 10 mg to dawka podstawowa, tak samo jak sertralina 50 mg. Porównywanie tych liczb między lekami nie ma sensu.
Czym kieruje się lekarz, wybierając jeden z nich
Po pierwsze, rozpoznaniem. Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, lęk napadowy, depresja z dominującym lękiem i depresja z zahamowaniem to różne obrazy, a leki z tej samej grupy sprawdzają się w nich nieco inaczej.
Po drugie, chorobami towarzyszącymi i pozostałymi lekami. To często decyduje bardziej niż sama diagnoza. Osoba przyjmująca kilka leków kardiologicznych, osoba z chorobą wątroby albo kobieta karmiąca piersią to trzy zupełnie różne konteksty.
Po trzecie, historią leczenia. Jeśli któryś lek z tej grupy pomógł kilka lat temu, jest to poważny argument, żeby wrócić do niego, a nie zaczynać od nowa. Jeśli inny wywołał uciążliwe objawy uboczne, to również informacja.
Po czwarte, tolerancją na początku. Część osób gorzej znosi jeden lek, a dobrze drugi, i nie da się tego przewidzieć z góry. To zwyczajna część procesu, a nie porażka leczenia.
Kiedy zmiana leku faktycznie ma sens
Nie po tygodniu i nie dlatego, że kolega mówił, że jemu pomogło co innego. Realne przesłanki to brak poprawy po kilku tygodniach w odpowiedniej dawce, działania niepożądane, które nie mijają i utrudniają życie, albo interakcja z lekiem, który trzeba włączyć z innego powodu.
Ważne: zamiany jednego SSRI na drugi nie robi się „od jutra”. Dawki nie przeliczają się jeden do jednego, a przejście planuje się tak, żeby uniknąć objawów odstawiennych z jednej strony i nadmiaru serotoniny z drugiej. To decyzja psychiatry, a nie temat na jedną zdalną konsultację. Na teleporadzie kontynuujemy leczenie, które już masz: zasady opisujemy na stronach recepta na escitalopram online i recepta na sertralinę online, a całą grupę na stronie recepta na antydepresanty.
Czego żaden z tych leków nie robi
Nie zmienia osobowości, nie „wyłącza” emocji i nie rozwiązuje sytuacji, w której ktoś się znalazł. Zmniejsza objawy na tyle, żeby dało się wrócić do funkcjonowania i zająć się resztą. U większości osób najlepsze efekty daje połączenie leczenia farmakologicznego z psychoterapią, i to nie jest slogan, tylko wniosek, który powtarza się w wytycznych leczenia depresji i zaburzeń lękowych. Jeżeli bierzesz lek od kilku miesięcy, a nikt nie rozmawiał z Tobą o niczym poza dawką, warto poszukać kogoś do regularnej psychoterapii. Sam lek utrzymuje stan, terapia zmienia to, co do niego doprowadziło.
Trzy sytuacje, w których nie czekaj na konsultację
Myśli o odebraniu sobie życia, gwałtowne pogorszenie stanu i objawy sugerujące zmianę fazy na maniakalną (wyraźnie mniejsza potrzeba snu, przyspieszony tok myślenia, nietypowe dla Ciebie decyzje) wymagają pilnego kontaktu, a nie umówionej na później teleporady. Numer alarmowy to 112, całodobowe Centrum Wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym działa pod numerem 800 70 2222.