Odstawianie sertraliny: dlaczego nie wolno przerwać nagle

Sertraliny nie odstawia się z dnia na dzień. Nie dlatego, że uzależnia w taki sposób jak benzodiazepiny, bo nie uzależnia, tylko dlatego, że organizm przyzwyczaja się do stałego stężenia leku i nagła przerwa daje objawy odstawienne. Dawkę zmniejsza się stopniowo, zwykle przez kilka tygodni, według planu ustalonego z lekarzem prowadzącym.

To rozróżnienie jest ważne, bo pacjenci często słyszą „nie uzależnia” i wyciągają z tego wniosek, że lek można po prostu przestać brać. Można przestać, ale nie nagle.

Jak wyglądają objawy odstawienne

Pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni od pominięcia lub zmniejszenia dawki i najczęściej mijają w ciągu jednego do dwóch tygodni. Typowe są zawroty głowy, charakterystyczne wrażenie „prądów” albo „przeskoków” w głowie, nudności, drażliwość, niepokój, problemy ze snem i żywe sny, uczucie rozbicia jak przy infekcji.

Nasilenie zależy od tego, jak długo brałeś lek, w jakiej dawce i jak szybko go odstawiłeś. Po kilku tygodniach leczenia bywa niewielkie. Po dwóch latach i przy nagłym przerwaniu potrafi być na tyle nieprzyjemne, że pacjent wraca do leku wyłącznie po to, żeby objawy ustąpiły.

Objawy odstawienne a nawrót choroby: jak je odróżnić

To pytanie decyduje o tym, czy plan odstawiania ma sens, czy właśnie się posypał. Pomagają trzy różnice.

Czas. Objawy odstawienne zaczynają się szybko, w ciągu kilku dni od zmiany dawki. Nawrót depresji czy zaburzeń lękowych narasta wolniej, przez tygodnie.

Charakter. Objawy odstawienne są w dużej mierze fizyczne: zawroty, „prądy”, nudności, dziwne wrażenia czuciowe. Nawrót to powrót tego, z czym zaczynałeś leczenie, czyli obniżonego nastroju, utraty zainteresowań, lęku, wycofania.

Reakcja na powrót do dawki. Objawy odstawienne ustępują po przywróceniu poprzedniej dawki zwykle w ciągu jednego do dwóch dni. Nawrót nie cofa się tak szybko.

Ta ostatnia różnica jest w praktyce najbardziej użyteczna i lekarze z niej korzystają: jeśli po powrocie do wcześniejszej dawki wszystko mija w dobę, to było odstawienie, a schodzenie z dawki trzeba rozłożyć na dłużej.

Jak wygląda rozsądny plan zmniejszania dawki

Nie ma jednego schematu dla wszystkich i nie podamy tu gotowych dawek, bo ustala je lekarz znający Twoją historię leczenia. Zasady, które się powtarzają, są natomiast dość stałe.

• Odstawianie planuje się w stabilnym okresie życia, a nie w środku przeprowadzki, rozwodu czy zmiany pracy.
• Schodzi się powoli, krokami rozłożonymi na tygodnie, a im niższa dawka, tym mniejsze powinny być kolejne kroki.
• Po każdym zmniejszeniu jest okres obserwacji. Jeśli objawy odstawienne są silne, wraca się do poprzedniego kroku i zwalnia tempo.
• Leczenia zwykle nie kończy się zaraz po ustąpieniu objawów choroby. Przyjęta praktyka to kontynuowanie leczenia jeszcze przez wiele miesięcy po uzyskaniu poprawy, żeby zmniejszyć ryzyko nawrotu.
• Odstawianie to nie to samo co zapomnienie o lekach. Kilka pominiętych dawek pod rząd potrafi wywołać dokładnie te same objawy co planowa redukcja, tylko bez żadnej korzyści.

Dlatego przerwa w dostępie do recepty jest przy SSRI problemem realnym, a nie formalnym. Skończone opakowanie w piątek, gdy najbliższy termin u psychiatry jest za trzy tygodnie, oznacza wymuszone odstawienie na zimno. Jeżeli leczenie jest ustalone i stabilne, receptę można przedłużyć na teleporadzie, na zasadach opisanych na stronach recepta na sertralinę online i recepta na antydepresanty. Nowego leczenia przeciwdepresyjnego nie zaczyna się zdalnie, bo pierwsze włączenie SSRI wymaga oceny psychiatrycznej.

Czego nie robić

Nie zmniejszaj dawki, dzieląc tabletki na własną rękę bez konsultacji, zwłaszcza tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Nie odstawiaj leku, bo poczułeś się lepiej: dobre samopoczucie po kilku miesiącach leczenia zwykle oznacza, że lek działa, a nie że przestał być potrzebny. Nie łącz sertraliny z dziurawcem, tramadolem ani z tryptanami stosowanymi w migrenie bez wiedzy lekarza, bo rośnie ryzyko zespołu serotoninowego.

I nie odstawiaj samotnie. Farmakoterapia i psychoterapia działają najlepiej razem, a moment schodzenia z leku jest tym, w którym regularne spotkania mają szczególną wartość, bo pozwalają wcześnie wyłapać nawrót. Jeśli nie masz stałego kontaktu ze specjalistą, warto znaleźć psychoterapeutę w swojej okolicy, zanim zaczniesz zmniejszać dawkę, a nie po tym, jak coś zacznie się psuć.

Przy myślach o samobójstwie nie czekaj na wizytę i nie zamawiaj konsultacji online. Całodobowe wsparcie daje Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.